Próby [eKönyv: epub, mobi]

Michel de Montaigne Pisarz i my¶liciel; jeden z g³ównych przedstawicieli fr. renesansu; znakomity obywatel Bordeaux, w l. 1557-70 cz³onek s±du, a w l. 1581-85 (przez dwie kadencje) burmistrz miasta. Uwa¿any za twórcê eseju jako nowego gatunku literackiego, stanowi±cego erudycyjne rozwa¿ania zorganizowane tematycznie, ale podane w lu¼nej formie (niepodporz±dkowanej np. dowodzeniu pewnej tezy), odwo³uj±ce siê do zasobów kultury: dzie³ literatury, historiografii, filozofii i in. dziedzin wiedzy, poddawanych analizie i stanowi±cych podstawê dalszych dociekañ.Od najwcze¶niejszego dzieciñstwa z polecenia ojca s³u¿ba i domownicy zwracali siê do niego po ³acinie, dlatego te¿ nie zna³ francuskiego, kiedy w wieku sze¶ciu lat zosta³ oddany do szko³y ( ciesz±cego siê b. dobr± reputacj± kolegium w Bordeaux). Szko³ê wspomina³ bardzo ¼le i do koñca ¿ycia z pogard± wyra¿a³ siê o "bakalarstwie", jako specjalnym rodzaju my¶lenia oraz nauki uprawianej przez baka³arzy na potrzeby szkolne. Studiowa³ nastêpnie w Pary¿u. By³ znany na dworze trzech kolejnych królów, uczestniczy³ (z przyczyn honorowych, choæ niechêtnie) w zbrojnych rozprawach na tle religijnym miêdzy katolikami a hugenotami (kalwinami) szarpi±cych w tym czasie Francjê; najserdeczniej zwi±zany z Henrykiem III (Walezym w l. 1573-74 królem Polski, a w l. 1574-89 królem Francji), s³u¿y³ mu pe³ni±c powierzone sobie przez króla misje dyplomatyczne. Osiad³szy w maj±tku Montaigne i o¿eniwszy siê, zaj±³ siê prac± nad swoim dzie³em ¿ycia, obejmuj±cym trzy tomy, uzupe³nianym i zmienianym do ostatniej chwili przed ¶mierci±.Kiedy w 1580 r. Montaigne odwiedzi³ Rzym (zosta³ zaszczycony nadaniem mu honorowego obywatelstwa miasta, co wysoko sobie ceni³, ca³y akt przytaczaj±c w Próbach), postara³ siê o oficjaln± aprobatê ko¶cieln± dla swojego dzie³a - ¿y³ w koñcu w czasach inkwizycji i palenia czarownic; jednak prawie sto lat pó¼niej, w 1676 r. Próby itak znalaz³y siê na indeksie ksi±g zakazanych pod zarzutem szerzenia fideizmu.Ur. 28 lutego 1533 w BordeauxZm. 13 wrze¶nia 1592 w Château de Montaigne ko³o Saint-Michel-de-MontaigneNajwa¿niejsze dzie³a: Próby (fr. Essais, wyd. 1580--1588).