Iliada [eKönyv: epub, mobi]

HomerNa temat Homera brak jednoznacznych informacji biograficznych i nie manawet pewno¶ci, czy Iliada i Odyseja mia³y jednego autora. W obydwudzie³ach wyra¼ny jest wp³yw tradycji ustnej, o czym ¶wiadcz±powtarzaj±ce siê formu³y (np. sta³e, rozbudowane okre¶leniabohaterów). Pojawia³y siê zatem teorie, ¿e Iliada i Odyseja stanowi±zlepki anonimowych pie¶ni. Z drugiej strony kompozycja obydwu dzie³ju¿ w staro¿ytno¶ci uchodzi³a za wzorcow±. Homer, kimkolwiek by³,wprowadza bowiem czytelnika od razu w ¶rodek akcji, wcze¶niejszewydarzenia prezentuj±c stopniowo w retrospekcjach. Iliada nieprzedstawia nawet zdobycia Troi, koñcz±c siê opisem pogrzebu Hektora -jednak smutny koniec miasta zostaje w w poemacie wielokrotnieprzepowiedziany. Poza tym wiadomo, ¿e Homer, kimkolwiek by³, pisa³ dlapubliczno¶ci znaj±cej mity i legendy - a wiêc i dalszy przebieg akcji.Tradycyjnie uwa¿a siê, i¿ Homer ¿y³ w VIII w. p.n.e., kilkaset lat powojnie trojañskiej (umiejscawianej zwykle w tzw. okresie archaicznymkultury greckiej). Ju¿ w staro¿ytno¶ci trwa³ spór miêdzy siedmiomamiastami, pragn±cymi uchodziæ za miejsce jego urodzenia (by³y toArgos, Ateny, Chios, Itaka, Kolofon, Pylos i Smyrna). Samo imiê poetymog³o oznaczaæ "zak³adnika", "¶lepca" (tradycja i oparte na niejdzie³a sztuki przedstawiaj± go jako niewidomego, a w Odysei pojawiasiê postaæ ¶lepego dworskiego ¶piewaka) b±d¼ "tego, który sk³adarazem" (a wiêc kompilatora pie¶ni aojdów, czyli wêdrownych ¶piewakówgreckich).Homerowi przypisywane s± równie¿ tzw. Hymny homeryckie (po¶wiêconeposzczególnym bogom olimpijskim) oraz Batrachomyomachia (poematheroikomiczny o wojnie ¿ab z myszami, parodiuj±cy Iliadê),prawdopodobnie jednak s± to dzie³a pó¼niejsze. W³a¶ciwie wiadomo tylkojedno: Iliada i Odyseja stanowi± najstarsze zachowane dzie³a greckiejpoezji epickiej i poprzedzaj± dzie³o Hezjoda. Z pewn± emfaz±twierdzono nawet, ¿e od Iliady zaczyna siê grecka to¿samo¶æ kulturowa.Ur. VIII-VII w. p.n.e.Zm. Zm. VIII-VII w. p.n.e.Najwa¿niejsze dzie³a: Iliada, Odyseja