Reis naar het einde van de nacht [antikvár]

Zo is het begonnen. Ik had tcvorcn nooit icts gczcgd. Nooit. ArdiurGaiiate, die hccft nic aan het pratcn gebracht. Arthur, ook cen student in dc nicdicijnen, een vricnd van mc. Wc kwamcn elkaar tcgcn op de placc Clichy. Na het middag-ctcn. Hij wilde mc sprekcn. Ik luistcrdc. 'Laten we hier nict blijvcn staan!' zci hij, 'ga niee!' Ik ging met hem mee. Zo is hetgegaan. 'Hier op hec terras', begon hij, 'is 't gloeicnd hcct! Kom mec!' Wc zagen dat er niemand op straat was vanwcgc de wärmte; geen verkecr, niets. Als h et erg koud is, is er ook gccn mens op straat; ik herinner mc zclfs dat hij mc naar aanlciding daarvan zci: ' 't Lijkt alsof de Parijzenaars het altijd druk hebben, maar in werkclijkhcid docn zc niets dan wan-dclcn van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat; het bcwijs is dat jc zc nict mcer ziet als het geen lekkcr wecr is om te wandelcn, als het te koud is of te warm; dan zittcn ze allemaal binnen achter een kop kofFie of een glas bier. Zo is dat! Eeuw van snelheid! zcggcn zc. Waaraan zie je dat? Grote verandc-ringen! beweren zc. Hoc zo? In feite is er niets vcrandcrd. Dc mcnscn vinden zichzelf nog stecds gcweldig, en dat is alles. En ook dat is niets nicuws. Alleen wat woorden zijn veran-dcrd en het zijn er nict eens zoveel! Twee ofdrie hier en daar, klcinigheden ' Erg trots deze nuttige waarheden luid te hebben verkondigd, hieven we daar verrukt zitten kijken naar de vrouwcn in het café.Daarna kwam het gcsprek wccr op président Poincaré, die juist die ochtcnd een tentoonstelling van hondjes ging ope-nen; en al vcrder pratend, op de Temps, waarin dat bericht stond. 'Dat is me nog 's een gcweldigc krant!' zei Arthur Ganate plagend tegen mc. 'Geen krant die het Franse ras zo vcrdcdigt!' 'Dat heeft het Franse ras nogal nodig, het bestaat nict ecns!' antwoordde ik er pal bovcnop om tc tonen dat ik ook wel wist waar ik het over had.-En ofhet bestaat! En 't is watccn mooiras! hicld hij vol, 't is zclfs het mooistc ras tcr wcreld, en wie dat ontkent is een grote zak! En daar hegen hij mc uit tc scheiden. Ik heb na-tuurlijk flink voet bij stuk gehoudcn.-Dat is nict waar! Het ras, of wat jij crvoor aanzict, is nicts anders dan cen groot samcnraapscl van gcsjochtc knapen zoals ik, met traanogcn, ondcr dc vlooicn en vcrkleumd, die uit alle streken van dc wercld hier vcrzeild zijn geraakt, ver-slagcn en opgcjaagd door honger, pest, zwcren en kou. Zc kondcn nict vcrdcr vanwege dc zcc. Dät is Frankrijk cn dat zijn nu dc Fransen.-Bardamu, zei hij tocn ernstig cn een bcetje droevig, onzc vooroudcrs waren nict slcchtcr dan wij, sprcek gccn kwaad ovcr ze! -Precies, Arthur, daar heb jc gclijk in! Haatdragend cn ge-dwcc, verkracht, bcstolen, in dc pan gehakt, cn alcijd dc lul, net als wij! Inderdaad! We veranderen niet! Niet van sokkcn, noch van bazen, noch van mcningcn, of anders zo laat dat het niet meer de moeite waard is. Trouw zijn we op de wereld gekomen en aan die trouw gaan we kapot! Gratis soldaat, hcldcn voor allcman, sprekende apcn, woorden die cen kWelling zijn, wij zijn de licvclingen van Koning Misere. Die heeft ons in zijn macht! Als we ons niet netjes gedragcn, knijpt hij onzc strot dicht Altijd voelen wc zijn vingers om onze nek, cn dan is 't lastig om tc sprckcn, wc moeten crg voorzichtig zijn als wc graag willen etcn Voor 't rmnste geringste würgt hij je 't Is nict om te hardcn -En dc licfdc, Bardamu!-Arthur, dc licfdc is cen stuk oneindigheid dat op pocdel-tjesniveau gebracht is, cn ik heb ook mijn cigcnwaarde! heb ik hcm gcantwoord.-Latcn WC 't nou 's ovcrjou hebben! Jij bent een anarchist.